نگاهی بر انواع تضامین قراردادی

تضمین از ریشه ضمن و به معنای برعهده گرفتن و ضمانت کردن است. در قراردادها به موجب مصادیق مختلفی نیازمند ارائه تضمین از سوی یک طرف قرارداد به طرف دیگر هستیم...

نگاهی بر انواع تضامین قراردادی

تضمین از ریشه ضمن و به معنای برعهده گرفتن و ضمانت کردن است. در قراردادها به موجب مصادیق مختلفی نیازمند ارائه تضمین از سوی یک طرف قرارداد به طرف دیگر هستیم. این تضامین در واقع ضمانت اجرای تعهدی است که متعهد قبول نموده و در قبال آن تضمین ارائه می نماید. طبق ماده 2 آیین نامه تضمین معاملات دولتی مصوب 22/09/1394، تضمین عبارت است از:"سپردن مال یا وجه نقد یا به عهده گرفتن تعهد فرعی یا مضاعف به منظور پایبندی به یک تعهد اصلی و شروط مربوط به آن". لازم به ذکر است وجود تضامین در یک قرارداد از ترجیحات بوده و لازمه قانونی محسوب نمی گردد. به عبارت دیگر اگرچه وجود تضمین در یک قرارداد سبب استحکام روابط معاملاتی و اطمینان خاطر طرفین قرارداد در اجرای تعهدات قراردادی می باشد، لکن نبود آن در قرارداد نمی تواند به اعتبار آن خدشه وارد آورد. انواع تضامین از جهت عنوان عبارت اند از: 1-تضمین شرکت در مناقصه (تضمین شرکت در فرایند ارجاع کار): این نوع تضمین، تضمینی است که مناقصه گذار یا شرکت کننده در مناقصه، جهت پایبندی به پیشنهاد خود در مناقصه به مناقصه گر ارائه می نماید. میزان آن در معاملات دولتی طبق آیین نامه تضمین برای معاملات دولتی تعیین می گردد و در معاملات غیر دولتی بنا بر نظر مناقصه گذار خواهد بود. تضمین شرکت در مناقصه برنده مناقصه و نیز برنده دوم مناقصه ،پس از امضای قرارداد از سوی برنده اول و تسلیم ضمانت انجام تعهدات قرارداد از سوی وی نزد کارفرما نگهداشته می شود. 2- تضمین پیش پرداخت: تضمینی است که در قبال پرداخت وجوهی برای خرید کالا یا ارائه خدمات پیش از تحویل مورد معامله و یا پیش از انجام کار در وجه فروشنده یا پیمانکار، از سوی فروشنده یا پیمانکار به پرداخت کننده وجه (خریدار یا کارفرما) تسلیم می گردد. این تضمین عموماً به مبلغ پیش پرداخت اخذ می گردد. اما گاه چنانچه ضمانت از نوع ضمانت نامه بانکی نباشد،تضمین پیش پرداخت،به مبلغی بیشتر از مبلغ پیش پرداخت اخذ خواهد شد. 3-تضمین انجام تعهدات: این نوع از تضمین جهت تضمین انجام صحیح و به موقع تعهدات پیمانکار در مقابل کارفرما یا تعهدات فروشنده در قبال خریدار، طبق مفاد قرارداد منعقده بین آنها به کارفرما یا خریدار تسلیم می گردد و غالباً به میزان ده درصد از مبلغ قرارداد اخذ می گردد. تاریخ تسلیم این تضمین به دلیل اهمیت آن ،معمولاً تاریخ نفوذ قرارداد شمرده می شود و پس از اتمام مسئولیت متعهد، قابل عودت خواهد بود. 4-تضمین حسن اجرای کار: این تضمین جهت حسن انجام تعهدات قراردادی از سوی متعهد از وی اخذ می گردد. این نوع تضمین که عموماً در قراردادهای ارائه خدمت اخذ می گردد، بصورت کسری از مبالغ قطعی صورت وضعیت های پیمانکار می باشد. بدین صورت که کارفرما از هر مبلغ قابل پرداخت درصدی را نزد خود نگه داشته که پس از اتمام کار موضوع قرارداد و حسن اجرای تعهدات قراردادی حسب شرایط قرارداد، از سوی کارفرما به پیمانکار پرداخت می شود. این کسر معمولاً به میزان ده درصد از هر صورت وضعیت بوده و از مبلغ پیش پرداخت نیز قابل کسر نمی باشد.   5- تضمین تعهد پرداخت: تضمینی است که در قبال ملتزم بودن متعهد به تعهدی خاص به متعهدله داده می شود. در صورت عدم التزام متعهد به موضوع تعهد، متعهدله می تواند مبلغی که در متن تضمین درج شده دریافت نماید. مثلاً در قبال خروج افراد ذکور مشمول خدمت سربازی از کشور تضمینی تحت عنوان تعهد پرداخت در قبال بازگشت فرد اخذ می شود.  6-تضامین کلی یا اختصاصی دولت: طبق تصویبنامه هیئت وزیران تحت عنوان"نحوه صدور ضمانتنامه دولتی به منظور استفاده از منابع مالی خارجی(فاینانس)"،"در مواردی که استفاده از تسهیلات خارجی با مجوز قانونی منوط به تضمین دولت جمهوری اسلامی ایران مبنی بر بازپرداخت اصل و هزینه های تسهیلات مالی اخذ شده از منابع بانک های کارگزار خارجی، مؤسسات بیمه صادراتی، کمک های توسعه ای رسمی و اعتبارات بانک ها و مؤسسات توسعه ای بین المللی می باشد، وزیر امور اقتصادی و دارایی با تصویب هیئت وزیران مجاز است به نمایندگی از طرف دولت ضمانت نامه های کلی و یا اختصاصی مورد نیاز را صادر نماید." 7-تضامین مربوط به قراردادهای مشارکت عمومی خصوصی: این نوع از تضامین به صورت اختصاصی در قراردادهایBOT  و PPP که دارای ماهیت مشارکت بین بخش دولتی و بخش خصوصی است؛ به گونه ای که بخش خصوصی مسئولیت تأمین مالی و تکنیکی را در عمده بخش های قرارداد بر عهده دارد مورد استفاده قرار می گیرد. در این قسم قراردادها تضامین اعم از تضمین پیشبرد، تضمین اجرا و تضمین انتقال می باشند. به علاوه تضامین از جهت اقسام شامل: 1- سپرده نقدی 2- چک 3- گواهی خالص مطالبات قطعی شده 4-ضمانت نامه بانکی 5- ضمانت کتبی 6- سفته 7-اوراق مشارکت بی نام تضمین شده  8-وثیقه ملکی و ... ، می شوند.

تهیه و تنظیم : مژده احمد


تصاویر این صفحه
تنظیمات

یادداشت کاربران

درج یک یادداشت :

نام کاربری :
پست الکترونیکی :
وب :
یادداشت :
کد امنیتی :
8 + 8 = ?